Afdrukken

DE WEIGEREXECUTEUR": DOET IE HET OF DOET IE HET NIET? (I) (publicatiedatum: 12 april 2012)

Sinds de ingrijpende wijziging van het Nederlandse erfrecht per 1 januari 2003 is de executeur - als uitvoerder van het testament - misschien wel de belangrijkste figuur geworden bij de afwikkeling van een nalatenschap. Ook in het kader van de meest voorkomende testamentvorm, het langstlevende-testament, speelt de executeur vaak een vooraanstaande rol, en is doorslaggevend voor de sterke juridische positie van de langstlevende echtgenoot ten opzichte van de kinderen. Dit geldt vaak ook voor testamenten die speciaal worden opgesteld met het oog op bezittingen in Spanje.

Per 1 januari jl. is de Nederlandse Successiewet in die zin gewijzigd dat de executeur verplicht is aangifte erfbelasting te doen. In dit artikel en het artikel van volgende week staat de vraag centraal welke gevolgen deze wetswijziging heeft voor de aansprakelijkheid van de executeur en de praktijk vanaf 1 januari 2012.

 

Uit de Nederlandse Invorderingswet volgt vervolgens dat de executeur die de aangifte erfbelasting heeft gedaan hoofdelijk aansprakelijk is voor de te weinig betaalde erfbelasting.

Bij een onjuiste aangifte pleegt hij bovendien valsheid in geschrifte, waarop een gevangenisstraf van zes jaren staat. De voorheen beperkte navorderingstermijn over verzwegen buitenlands vermogen is voorts vervallen. Voortaan geldt een onbeperkte navorderingstermijn....ook voor nalatenschappen die vóór 1 januari 2012 zijn opgevallen! De nationaliteit van de executeur of diens woonplaats is overigens niet relevant.

 

Is er krachtens het testament geen executeur benoemd, of heeft de aangewezen executeur diens benoeming - na het overlijden van de testateur - niet aanvaardt, dan zijn de erfgenamen zelf aangifteplichtig.

 

Malafide executeurs wordt hiermee de pas afgesneden, maar de keerzijde is dat de executeur ook aansprakelijk is als de erfgenamen vermogensbestanddelen verzwijgen!

 

Een en ander gaf direct een hoop beroering in Executeursland. Zijn testamentair benoemde executeurs nu nog wel bereid om deze benoeming te aanvaarden? De aansprakelijkheid in combinatie met het vervallen van de navorderingstermijn betekent nu immers dat de executeur levenslang het risico op aansprakelijkheidstelling loopt.

 

Naar aanleiding hiervan is in de Tweede Kamer een amendement van het Kamerlid Schouten (CU) aangenomen inhoudende dat de executeursaansprakelijkheid niet geldt voorzover deze aannemelijk maakt dat het niet aan hem te wijten is dat er te weinig belasting is geheven. De executeur zal zich derhalve moeten inspannen om alle informatie te verkrijgen die nodig is om de aangifte te doen. Op hem rust een zwaarwegende zorgplicht om de aangifte juist en volledig in te dienen, zodat hij zich niet snel zal kunnen verdisculperen als de aangifte onjuistheden of onvolledigheden bevat.

 

Het is de vraag of de executeur met deze enigszins verminderde aansprakelijkheid iets opschiet, als later blijkt dat de erfgenamen hem niet volledig hebben voorgelicht over de omvang van de nalatenschap.

 

Conclusie

Een testamentair aangewezen executeur zal minder snel geneigd zijn om deze taak na het overlijden van de testateur te aanvaarden. Met name de minder professionele lieden die zich in Spaanse testamenten tot executeur hebben laten benoemen vooral om een graantje te kunnen meepikken, zullen sneller weigeren. Ze zullen dat nu ontkennen, maar zodra hun "cliënt" is overleden, zullen zij wellicht alsnog weigeren, met als gevolg dat er tot dat moment onzekerheid bestaat of het nu wel goed geregeld is, ofwel: "doet ie het of doe ie het niet?".

 

Volgende week het vervolg.

Route Lelystad

Route Benidorm

Copyright © 2012-2013 Erfrecht in Spanje | Powered by Concensus